De Amsterdamse grachtengordel is een van de beroemdste stadsgezichten ter wereld en staat sinds 2010 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Toch weten weinig mensen hoe hij ontstond. In 1613 begon Amsterdam aan een enorm bouwproject: drie nieuwe grachten in een grote boog om de oude stad. De grond langs het water ging naar wie het meeste bood. Zo werd de grachtengordel de wijk van kooplieden, bankiers en bestuurders. Met de StoryWalks audiotour door de grachtengordel volg je het geld achter de gevels. In deze gids zetten we de mooiste bezienswaardigheden van de grachtengordel voor je op een rij.
1. De Herengracht bij de Brouwersgracht
Waar de Herengracht uitkomt op de Brouwersgracht begint het verhaal. Hier startte het graafwerk, onder leiding van stadstimmerman Hendrick Jacobszoon Staets. De Herengracht kreeg haar naam van de heren regeerders, de bestuurders van de stad. Daarna volgden de Keizersgracht en de Prinsengracht. De Brouwersgracht zelf is ook een plaatje, met oude pakhuizen en woonboten langs het water.
➡️ Tip: Vanaf Amsterdam Centraal loop je hier in ongeveer een kwartier naartoe. De Jordaan ligt om de hoek. Lees ook onze gids met bezienswaardigheden in de Jordaan.
2. Het Huis met de Hoofden
Op de Keizersgracht 123 staat een gevel met zes stenen koppen. Volgens een bekende legende hakte een dienstmeid hier zes inbrekers het hoofd af. Het is een mooi verhaal, maar de hoofden stellen Romeinse goden voor, zoals Apollo, Mercurius en Minerva. Het huis werd in 1622 gebouwd en later gekocht door Louis de Geer, die rijk werd met ijzer, koper en kanonnen.
3. Huis Bartolotti
Op de Herengracht 170-172 buigt een breed huis van rode baksteen en witte natuursteen precies mee met de bocht van de gracht. Het werd rond 1618 gebouwd voor Willem van den Heuvel. Hij erfde het fortuin van zijn oom Bartolotti, op voorwaarde dat hij diens naam aannam. Als Guillelmo Bartolotti werd hij een van de rijkste mannen van Amsterdam.
4. De Westerkerk en het Anne Frank Huis
Aan de Prinsengracht staat de Westerkerk, met de Westertoren als hoogste kerktoren van de binnenstad. In de kerk ligt Rembrandt begraven, al weet niemand precies waar. Een paar huizen verderop, op de Prinsengracht 263, ligt het Anne Frank Huis. Hier zat Anne Frank met haar familie ondergedoken in het Achterhuis.
➡️ Tip: Tickets voor het Anne Frank Huis koop je alleen online, en ze zijn vaak weken van tevoren uitverkocht. Boek dus op tijd.
5. De Negen Straatjes
Tussen de grote grachten liggen smalle dwarsstraten vol kleine winkels en cafés. Hier woonden en werkten vroeger de ambachtslieden en winkeliers, die van de deftige grachten werden geweerd. Straatnamen als de Wolvenstraat, de Berenstraat en de Huidenstraat herinneren aan het bewerken van huiden en vellen. De naam Negen Straatjes is opvallend jong: die bedachten de winkeliers pas in 1996.
➡️ Tip: De Negen Straatjes zijn ideaal voor een koffiepauze halverwege je wandeling.
6. Felix Meritis
Op de Keizersgracht 324 staat een classicistisch gebouw met zuilen en een Latijnse naam: Felix Meritis, gelukkig door verdienste. Het werd in 1788 geopend door een genootschap van welgestelde Amsterdammers voor muziek, kunst en wetenschap. Brahms en Clara Schumann traden hier op. Na de Tweede Wereldoorlog werd hier jarenlang de communistische krant De Waarheid gedrukt.
7. De Cromhouthuizen
Op de Herengracht 364-370 staan vier statige zandstenen gevels, gebouwd rond 1660 naar ontwerp van Philips Vingboons. Koopman Jacob Cromhout woonde zelf in het grootste huis en verhuurde de andere drie. Een grachtenhuis was dus niet alleen een woning, maar ook een belegging. Zoek op nummer 366 de gevelsteen met een krom stuk hout: een grapje met zijn eigen naam.
8. De Gouden Bocht
Het stuk Herengracht tussen de Leidsestraat en de Vijzelstraat heet de Gouden Bocht. Hier woonden de allerrijksten van de stad: burgemeesters, regenten en kooplieden. De huizen zijn hier breder en statiger dan in het oudere deel van de grachtengordel, omdat kopers twee percelen naast elkaar mochten combineren. Een stukje verderop, op de Herengracht 502, staat sinds 1927 de ambtswoning van de burgemeester van Amsterdam.
➡️ Tip: Achter de mooiste gevels zit ook een schaduwkant. Een deel van dit geld werd verdiend met handel via de Westindische Compagnie, inclusief de slavenhandel.
9. De Reguliersgracht
Op de hoek van de Herengracht en de Reguliersgracht sta je op een van de bekendste fotoplekken van Amsterdam. Volgens reisgidsen kun je hier in alle richtingen vijftien bruggen tellen. De Reguliersgracht zelf, met haar rij lage boogbruggen, is vooral 's avonds prachtig als de bruggen verlicht zijn.
10. Museum Van Loon
Wil je weten hoe een rijke familie aan de gracht leefde? Ga dan naar Museum Van Loon op de Keizersgracht 672. Het huis werd in 1672 gebouwd en de eerste bewoner was schilder Ferdinand Bol, een leerling van Rembrandt. De familie Van Loon kwam er pas in 1884 wonen. Binnen zie je de originele inrichting, en achter het huis ligt een prachtige tuin met koetshuis.
➡️ Tip: Museum Van Loon is een van de weinige grachtenhuizen waar je ook de tuin en het koetshuis kunt bekijken.
11. De Magere Brug
De witte ophaalbrug over de Amstel is een van de bekendste bruggen van de stad. Volgens een lief verhaal lieten twee zussen Mager hem bouwen. In werkelijkheid kreeg de eerste brug uit 1691 zijn naam omdat hij zo smal was. Er was een brede stenen brug gepland, maar na het Rampjaar 1672 was daar geen geld meer voor. De brug die je nu ziet, is uit 1934.
Ontdek de grachtengordel met StoryWalks
Wil je deze bezienswaardigheden en nog veel meer verhalen ontdekken? Met de StoryWalks audiotour door de grachtengordel wandel je in 12 stops van de Brouwersgracht via de Gouden Bocht naar de Magere Brug. Onderweg hoor je onder andere:
- Wie de grachtengordel eigenlijk betaalde
- Welk oorlogsgeld achter het Huis met de Hoofden zit
- Waarom de bouw in het Rampjaar 1672 stilviel
- Waarom de oostelijke grachtengordel nooit werd afgebouwd
Je ontdekt de grachtengordel op je eigen tempo, met verhalen die de stad laten leven. 👉 Bekijk de tour hier!
Nog meer Amsterdam? Combineer je wandeling met de stadswandeling door de Jordaan, de volksbuurt die direct naast de grachtengordel ligt.




